strona główna






FSO Polonez – Legenda Youngtimerów


FSO Polonez

Polska Legenda Szos (1978 – 2002)
FSO Polonez to osobowy pojazd wytwarzany przez stołeczną Fabrykę Samochodów Osobowych od 3 maja 1978 roku do 22 kwietnia 2002 roku. Konstrukcja ta powstała jako następca Polskiego Fiata 125p, przy czym oba auta produkowano równolegle do 1991 roku.

Geneza i Rozwój Modelu

Geneza Poloneza sięga schyłku 1972 roku, kiedy to na najwyższym szczeblu politycznym wytyczono kierunek rozwoju asortymentu FSO, zakładający stworzenie następcy dla wersji 125p. Kluczowe rozstrzygnięcia zapadły 17 września 1974 roku za sprawą umowy zawartej pomiędzy centralą handlową Pol-Mot a włoskim koncernem FIAT, na mocy której prace inżynieryjne powierzono stronie włoskiej.

Jeszcze w tym samym roku w ośrodku Centro Stile Fiat, przy współudziale rodzimych inżynierów i stylistów, ruszyły prace nad estetyką nadwozia oraz aranżacją kabiny. Pierwsze trzy prototypy w pełnej gamie odmian nadwoziowych oznaczono kryptonimem 125PN (Polacco Nuova) i ukończono już w 1975 roku. Zmontowane w Turynie egzemplarze dotarły do Polski 20 września 1977 roku, a montaż ruszył zaledwie kilka dni później.

Klasyczny youngtimer

Ewolucja i Warianty Nadwozia

Pojazd przejął od poprzednika znaczną część rozwiązań technicznych, w tym układ zawieszenia, układ hamulcowy, zmodernizowane jednostki napędowe oraz układ przeniesienia napędu. Innowacją było wprowadzenie pięciodrzwiowego nadwozia o sylwetce typu hatchback.

Rok Wydarzenie / Wersja
1978 Inauguracja seryjnej produkcji (3 maja). Nazwa wyłoniona w plebiscycie „Życia Warszawy”.
1988 Debiut użytkowej odmiany o nazwie Truck.
1991 Wdrożenie gruntownej restylizacji – prezentacja modelu Caro.
1996 Wprowadzenie wariantu sedan, oznaczonego jako Atu.
1997 Ostatnia głęboka modyfikacja: serie Caro Plus oraz Atu Plus.
1999 Uzupełnienie gamy o wersję Kombi.
2002 Wstrzymanie wytwarzania (22 kwietnia). Łączny wolumen produkcji: 1 061 807 sztuk.

Konstrukcja i Bezpieczeństwo

Nowatorskie nadwozie samonośne typu hatchback charakteryzowało się nowoczesną jak na tamtą epokę formą oraz wysokim poziomem bezpieczeństwa biernego, legitymując się współczynnikiem oporu powietrza wynoszącym 0,352.

  • Strefy zgniotu: Z przodu i z tyłu wdrożono strefy kontrolowanego zgniotu.
  • Wzmocnienia boczne: W drzwiach zamontowano dodatkowe wzmocnienia.
  • Bezpieczna maska: Zawiasy pokrywy silnika ulokowano w rejonie podszybia, co eliminowało ryzyko wciśnięcia maski do wnętrza kabiny podczas kolizji.
  • Wyposażenie: Wersja bazowa oferowała m.in. welurową tapicerkę, obrotomierz, ogrzewanie tylnej szyby, światła przeciwmgłowe oraz bezwładnościowe pasy bezpieczeństwa.

Wdrożone modyfikacje pociągnęły za sobą wzrost masy własnej auta o 90 kg w porównaniu do Polskiego Fiata 125p.

Układ Napędowy i Wersje Wyposażenia

Układ napędowy oparto na schemacie klasycznym: silnik z przodu napędzał koła tylne za pośrednictwem wału napędowego. Wykorzystano czterocylindrowe silniki OHV o pojemnościach 1.3 oraz 1.5 litra. Od 1979 roku wytwarzano także limitowane serie z silnikiem Fiat DOHC (1995 cm³, 112 KM), które osiągały 170 km/h i trafiały głównie do milicji oraz instytucji rządowych.

Wersje Specjalne na Rynku:

Wersja Charakterystyka
Popular (od 1980) Wersja zubożona z powodu problemów z dostawami. Brak m.in. kołpaków, listew, obrotomierza, radia, świateł przeciwmgłowych i tapicerki welurowej (zastąpiona skajem).
Lux Wersja bogatsza wyróżniająca się wzmocnionym silnikiem 1.5, pięciobiegową przekładnią, radiem Skald, spojlerem klapy bagażnika i prostokątnymi reflektorami.
Ciekawostka popkulturowa: Egzemplarze z początkowego okresu produkcji (1978–1986) zyskały powszechne miano „Borewiczów”, co wiąże się bezpośrednio z serialem kryminalnym 07 zgłoś się, w którym porucznik Sławomir Borewicz poruszał się właśnie tym autem.

© 2026 Historia FSO Poloneza. Stworzone z pasją do motoryzacji.